Hálendisvegir

Hálendisvegahópur Landverndar hefur unnið skýrslu sem ber yfirskriftina "Hálendisvegir, - hvert stefnir og hvað er í húfi?" Í henni er núverandi ástandi lýst og reynt er að greina hvernig stefna stjórnvalda kemur fram í ólíkum skýrslum og stefnumörkunarskjölum. Umhverfisráðherra, Þórunn Sveinbjarnardóttir, og samgönguráðherra, Kristján L. Möller, eru samstíga í afstöðu sinni um að ekki sé tímabært að ráðast í uppbyggingu hálendisvega. Svo virðist því sem hálendinu stafi ekki ógn af hugmyndum á borð við þá sem Norðurvegur ehf. hefur sett fram. Mikilvægt er að á kjörtímabilinu verði mótuð stefna um vegi og vegagerð á hálendinu þar sem verndun þessa dýrmæta svæðis verður höfð að leiðarljósi. Um skýrsluna Í skýrslunni er lögð áhersla á nauðsyn þess að greint sé á milli ferðamannavega og almennra vega bæði hvað varðar gerð vega og val á staðsetningu. Almennir vegir skulu þá almennt byggðir með það að leiðarljósi að gera vegfarendum og flutningabílum mögulegt að komast fljótt og örugglega á milli áfangastaða. Ferðamannavegir skulu hinsvegar þjóna þeim tilgangi að gera ferðafólki, jafnt innlendum sem erlendum ferðamönnum, mögulegt að fara um áhugaverð svæði í þeirri hægð og í þeim áföngum sem hentar til skoðunar á landslagi og náttúrufari. Vegir á miðhálendi Íslands eiga fyrst og fremst að vera ferðamannavegir og mikilvægt er að á þar séu víðáttumikil svæði án vega. Þá er lagt til að gert verði heildstætt kerfi um flokkun vega á hálendinu til að auka öryggi vegfarenda og til að draga úr hættu á landsspjöllum. Bent er á að bæta þarf marga af núverandi vegum á hálendinu ekki síst til þess að koma í veg fyrir hjáleiðir og niðurgröft. Hálendið er afar verðmætt svæði vegna náttúru, landslags og víðerna, bæði á landsvísu og alþjóðlega vísu. Vegna neikvæðra áhrifa ber að stöðva frekari gerð uppbyggðra vega á hálendinu og takmarka gerð annarra vega eins og kostur er. Aðdragandi skýrslunnar Haustið 2005 var á aðalfundi Landverndar ákveðið að skipa þverfaglegan vinnuhóp til að vinna grunn að stefnu Landverndar um hálendisvegi. Hlutverk hópsins var að; lýsa núverandi ástandi, greina stefnu stjórnvalda, taka saman yfirlit yfir hugmyndir um hálendisvegi, greina helstu áhrif vegagerðar á náttúrufar og víðerni og gera tillögu að stefnu Landverndar. Þann 15. mars 2006 var ráðstefna um skýrsludrög sem þá lágu fyrir. Þar fjallaði Ólöf Guðný Valdimarsdóttir, arkitekt, um fyrirliggjandi áætlanir stjórnvalda er varða hálendisvegi og Þóra Ellen Þórhallsdóttir, grasafræðingur, um verndargildi hálendisins og áhrif vega á það. Anna Dóra Sæþórsdóttir, landfræðingur, greindi frá athugunum á viðhorfum ferðamanna til hálendisvega og Skúli H. Skúlason, formaður Klúbbsins 4x4, fjallaði um mismunandi gerðir og merkingar hálendisvega. Glærur frá ráðstefnunni: Erindi Ólafar Guðnýjar um áætlanir stjórnvalda. Erindi Þóru Ellenar um ,,Verðmæti hálendisins og áhrif vega og slóða". Erindi Önnu Dóru Sæþórsdóttur um ,,Ferðamenn og hálendisvegi" Erindi Skúla H. Skúlasonar um ,,Vegi á hálendinu". Skýrsla Hálendisvegahóps Landverndar.